Calendula officinalis

Tom IV — Suplement

CALENDULA. Calendula officinalis, L. Nagietek lekarski. Rząd naturalny: Compositae.

I. Próby lekowe.—1. FRANZ. (Brak informacji o dawkach lub ich powtarzaniu.)

Wielka drażliwość; łatwo się przestrasza, słuch jest bardzo wyostrzony; marudny, senny, rozmarzony. Splątanie w głowie jak po nocnej hulance, rano; uczucie ciężkości głowy jak po długiej chorobie; tępe odczucie, zwłaszcza w górnej części potylicy; ból czoła z uczuciem gorąca w tej okolicy, po jedzeniu; tępe uczucie ucisku w potylicy. Suchość i szczypanie brzegów powiek, jak od dymu; białkówka oka objęta stanem zapalnym, z uciskowym bólem głowy, raz w czole, raz w skroniach, podczas leżenia,

nie podczas siedzenia ani stania. Ciągnący ból z uczuciem napięcia w gruczołach przed lewą gałęzią żuchwy, przy poruszaniu głową. Gorzki smak śluzu w gardle przed jedzeniem — pokarm smakuje jednak naturalnie; reumatyczny ból ciągnący po prawej stronie gardła, nasilający się przy zginaniu szyi w prawą stronę oraz przy unoszeniu prawego ramienia i rozciągający się do barku (rano 2. dnia); 2. dnia ślinianki podżuchwowe są bolesne przy dotyku, jakby obrzęknięte, i chwilami wywołują ból z uczuciem napięcia, który, zwłaszcza podczas połykania, przechodzi w ucisk w gardle; 4. dnia są rzeczywiście obrzęknięte, jakby miały ropieć, a węzły chłonne pachowe także są tkliwe. Czkawka po paleniu tytoniu; chwilami napady nudności; ból wiercąco-drążący

głęboko w okolicy pępka podczas chodzenia; tępe, mocne kłucia w środkowej części prawej strony brzucha podczas poruszania się, ustępujące w spoczynku. Poranne wypróżnienie poprzedzone kurczowymi bólami i niepokojem w brzuchu, z towarzyszeniem dreszczu; częsta mikcja, mocz blady jak woda, bardzo gorący i wywołujący pieczenie. Bardzo głębokie wdechy z gorącem w klatce piersiowej i twarzy; ból uciskająco-ciągnący w lewej części klatki piersiowej i na mostku, z kłuciami w prawej części klatki piersiowej (2. dzień); ucisk i uczucie duszności w lewej części klatki piersiowej, wieczorem w łóżku; ciągnący ucisk w lewej części klatki piersiowej podczas stania, przy wdechu; ból uciskająco-ciągnący między łopatkami; ból uciskający pod kątem prawej łopatki, z wrażeniem, jakby wszystko ropiało i było obolałe jak po stłuczeniu. Napięcie o charakterze ciągnąco-uciskowym w nadgarstkach i stawach skokowych, w spoczynku; bóle zewnętrznych stron kolan podczas siedzenia, jak po stłuczeniu; piekąco-rwący ból w górnej części łydki oraz ciągnąco-szczypiący ból przyśrodkowego brzegu podeszwy podczas siedzenia. W nocy bardzo niespokojny ruchowo; nie znajduje spoczynku w żadnej pozycji, ciągle się budzi, jest zmuszony często oddawać mocz i dużo pije. Rana staje się objęta stanem zapalnym, obolała i bolesna, jakby miała ropieć; wysypka z drobnych pęcherzyków w lewym kąciku dolnej wargi. Przez cały ranek uczucie zimna i wielka wrażliwość na powietrze (oraz przeciąg); odczuwa dreszczowość i ma jakby gęsią skórkę, chociaż skóra przy dotyku wydaje się ciepła; dreszcze w plecach z uciskiem w obrębie ostatnich żeber prawdziwych po lewej stronie oraz z poruszeniami w nadbrzuszu i brzuchu, jakby miał zemdleć; przez całe przedpołudnie uczucie zimna w dłoniach i stopach, bez pragnienia, wraz z ciągnąco-uciskowymi bólami reumatycznymi w całym ciele; żebra bolą, jakby były ściśnięte razem i stłuczone — jakiś czas po jedzeniu (rano 2. dnia); podczas dreszczu niespokojny, ponury i zatroskany, a chwilami bóle rwące w cewce moczowej; wielkie gorąco przez całe przedpołudnie, z obfitym potem; odczuwa mdłości w klatce piersiowej, pachy są bardzo gorące; po południu gorąco z pełzającymi dreszczami i silnym pragnieniem — jednak każde napicie się wywołuje dreszcze i wstrząsający zimny dreszcz; wielkie gorąco wieczorem w łóżku, po którym występuje pot; zwłaszcza stopy pieką i pocą się. Przy jednej okazji gorąco osłabło po godz. 17, bez dreszczy nawet na świeżym powietrzu; w głowie zrobiło się jaśniej, oddychanie stało się łatwiejsze, a głos mocniejszy i głębszy — innym razem po tej godzinie gorąco utrzymywało się bez osłabienia, lecz zimne napoje powodowały dreszcze; uderzenia gorąca w czole wieczorem (po godz. 8); uczucie gorąca w twarzy po jedzeniu oraz w dłoniach i stopach — godzinę później pragnienie; pod wieczór uczucie gorąca w zwykle zimnych dłoniach i w całym ciele, z pełzającymi dreszczami, bez pragnienia, a nawet niemal ze strachem przed piciem, podczas siedzenia (po godz. 9). (Archiv, xvii, 3, 169.)

2. Dr Prick przyjął łyżkę stołową nalewki. Natychmiast wystąpiło uczucie, jakby wargi były obrzęknięte; z warg rozprzestrzeniło się na boczne części nosa i szybko narastało. Po x godz. powieki były znacznie obrzęknięte,

a źrenice rozszerzone; napełnienie powietrzem dolnych płatów płuc wymagało wielkiego wysiłku i było możliwe tylko w pozycji siedzącej; mowa była ledwie zrozumiała; tętno nieregularne i szybko słabnące; uczucie zmęczenia i znużenia w kończynach dolnych; dłonie i stopy zimne. (Amer. Obs., vi, 27.)

III. Zatrucia.—1. Matka od początku karmienia piersią przemywała brodawki preparatem C. Dziecko, które urodziło się całkowicie zdrowe, w 9. dniu zaczęło — jak zauważono — cierpieć na zaparcie i gazy. Następnego dnia pojawiło się wyraźne żółte zabarwienie skóry; mocz był ciemny i cuchnący, a stolce żółte („barwy nagietka”). 11. dzień — krzyk, drgania dłoni i twarzy, ból po karmieniu; stolec był grudkowaty, jak ścięte mleko. 12. dzień — o godz. 11, natychmiast po karmieniu, wystąpiły drgawki; podczas drgawek oczy były nieruchome, później jednak poruszały się we wszystkich kierunkach; ciemne zabarwienie wokół ust; wymioty mlekiem ze śluzem. Dziecko prze, lecz nie oddaje stolca; skrajnie nerwowo pobudzone; wzdryga się na odgłosy; marudne; głodne po karmieniu. Podano Æthusa. Wieczorem znacznie lepiej, dobrze spało. 13. dzień — tylko raz lekko zwymiotowało. Jeden brunatnawo-czerwonawo-żółty stolec. Bez krzyku, bardzo mało płaczu. Kontynuować Æthusa. Od tego dnia odstawiono Calendula. Wieczorem raz zwymiotowało po karmieniu: ścięte mleko z lepkim śluzem. 14. dzień — bez stolca, mniej gazów; mocz lepszy; czkawka. Nux vom. 15. dzień — dwa żółte wypróżnienia, z silnym parciem. Gwałtowna czkawka po karmieniu lub wymiotach, które składały się z mleka i gęstego śluzu. China. 18. dzień — biegunka w nocy, obfite, pieniste, żółte stolce powodujące nadżerki; dużo gazów. 22. dzień — podczas snu łapie oddech. Trzyma usta otwarte, poruszając głową w górę i w dół (do tyłu i do przodu); chwilami oddycha szybko; wzdryga się we śnie, lecz już nie na odgłosy. Chelidonium. Poza tymi objawami stan poprawiał się dość równomiernie od 15. dnia; nasilenie żółtaczkowego odcienia było zmienne. Następnie pojawił się katar z gęstą zieloną wydzieliną; lewe oko, z którego w 2. i prawdopodobnie 21. dniu wydobywała się niewielka ilość wydzieliny, wykazywało zgrubienie spojówki przypominające nadmiarowy fałd, które całkowicie zniknęło dopiero po kolejnych 2 tygodniach. Osobliwe stolce utrzymywały się przez kilka tygodni. Charakter moczu był zmienny, lecz jeszcze w 50. dniu po urodzeniu miał on silny zapach i pozostawiał intensywne zabarwienie. Senna zdawała się w końcu przywrócić

wszystko do normy. (Lanne, Hom. World, Aug. 1891.)