Sabadilla
By James Tyler Kent — Homeopatik Materia Medika Üzerine Dersler
Geneller
Sabadilla hastası soğuktan titreyen bir hastadır; soğuk havaya, soğuk odaya, soğuk yiyeceğe hassastır.
İyice sarınıp sarmalanmak ister; midesini ısıtmak için sıcak içecekler ister. Kataral durumlara yatkındır ve bunlarda sıcak hava ister. Boğazın kataral durumlarında sıcak içecek ve yiyecek gerekir. Sıcak şeyler ona iyi gelir. Soğuk şeyleri yutmak zordur; bunlar ağrıyı ve yutma güçlüğünü artırır.
Remedileri çoğu zaman karşıtlıklarıyla inceleriz. Bu remedinin belirtileri soldan sağa doğru ilerler, ve iyi bir preskriptor bunu hemen Lachesis ile ilişkilendirir. Boğazdaki hassasiyet, ağrı ve iltihabi durumlar hem Sabadilla hem de Lachesis'te sol tarafta başlar ve sağa yayılır. Ancak Lachesis'te sıcak şeyler ağrıyı artırır ; boğulma hissiyle birlikte spazmodik bir duruma yol açarlar ve bu yüzden hasta rahatlatan soğuk şeyleri ister; bunlar daha kolay yutulur ve boğazdaki ağrıyı hafifletir. Öte yandan Sabadilla sıcakla, ister dıştan ister içten olsun, rahatlar.
Burun
Burunda kataral durum, sürekli hapşırma ile birlikte; burunda ileri derecede soyulmuşluk hissi; yanma; burun tıkanıklığı.
Akıntı başlangıçta ince mukus, daha sonra kalın mukustur. Her bakımdan nezle görünümündedir. Nezle sıcak havanın içe çekilmesiyle hafifler. Başını açık bir soba ya da kalorifer peteğine yaklaştırarak önünde oturur ve sıcak havayı içine çeker. Özellikle burundaki kataral durum uzamış olduğunda yararlıdır; olağan remedilere yanıt vermeyen uzamış bir nezlede; sürüp giden bir nezlede; ve akıntı çiçeklerin kokusuyla artar. Çiçek kokusunu yalnız düşünmek bile onu hapşırtır ve burun akışını artırır. Böylece çeşitli şeyleri düşünmek de yakınmalarını kötüleştirir.
Birçok saman nezlesi hastası çiçek kokusuna, samanlığın kokusuna, çürüyen bitkisel madde kokusuna hassastır; bazıları meyve kokusuna öylesine aşırı duyarlıdır ki elmalar evden uzaklaştırılmak zorundadır. Güzel kokuların, örneğin lavanta kokusunun solunmasına bazı saman nezlesi hastaları tahammül edemez; böyle şeyler mevsim dışında bile bir nöbet başlatabilir. İşte Sabadilla da bu şekilde çevreye, kokulara aşırı duyarlıdır; bunlar boğazın ve arka burun yollarının kataral durumunu artırır.
Hapşırma ve burundan mukus akışı; hatta ülserasyona kadar gider. Periyodik nöbetler; Haziranda gül nezlesi; yaklaşık 20 Ağustosta sonbahar saman nezlesi. Kısa etkili remedilerle saman nezlesini palliye etmek çoğu zaman kolaydır; birkaç gün içinde nöbeti keserler. Ama kür yıllar gerektirir ve aradaki dönemde hasta belirtilerine göre tedavi edilmelidir. Saman nezlesi belirtileri varken başka belirtileri olmaz; bir belirti grubu bir zamanda, başka bir grup başka zamanda ortaya çıkar. Ama hasta hastadır ve bütün belirtiler birlikte toplanıp olgu buna göre tedavi edilmelidir.
Zihin
Bu kişinin sıkıntılarının birçoğu hayal ürünü gibi görünür.
Zihni garip şeylerle doludur. Kişiler ya da kendisiyle ilgili hayalleri tuhaftır. Bedeninin kuruyup küçüldüğünü, ekstremitelerinin eğri olduğunu, çenesinin uzadığını ve bir tarafının ötekinden daha büyük olduğunu hayal eder. Bunun böyle olduğunu hisseder ve görmesine rağmen buna inanır. Bu, onun inandığı bir histir; bir sanrı, bir delilik durumudur.
"Bedeninin durumu hakkında yanlış izlenimler."
"Kendisini hasta sanır; bazı kısımlarının küçüldüğünü hayal eder; yalnızca gaz nedeniyle şişkin olduğu halde hamile olduğunu; ölümle sonuçlanacak korkunç bir boğaz hastalığı bulunduğunu düşünür."
Bu hayaller temelsizdir; görünür hiçbir şey yoktur ve ıstırabı, görülecek bir şey varmış gibi olduğundan bile daha fazladır. Bu hastalar çoğu zaman hiç sempati görmez; oysa gerçekten bir remedy gerekir. Thuja'da bedenin durumu hakkında yanlış izlenimler vardır; camdan yapıldığını düşünür; buradaki fikir saydamlık değil, daha çok kırılganlıktır; parçalara ayrılacağından korkar.
Sabit fikirleri olan az sayıda remedy vardır; bu fikirler din, siyaset, giysi, aileye ait şeyler ve yaşam üzerine olabilir. Bir keresinde, belirli bir rengi giyen biri girerse bunun kendisi için kötü bir işaret olduğuna dair sabit bir fikri bulunduğundan, sokaktan çıkıp kaçan bir akıl hastam olmuştu.
Bir erkekte Pulsatilla'nın zihinsel durumu, bir kadının ruhuna zarar vereceği düşüncesidir; bu bir sanrı, sabit bir fikirdir. Iodine sabit fikirlerle doludur. Anacardium'da bir omzunda oturup kulağına konuşan bir şeytanın, öteki omzunda oturup diğer kulağına konuşan bir meleğin bulunduğuna dair sabit fikir vardır ve o ikisi arasında kalır, hiçbir şey söylemez.
"Aralıklı ateşler sırasında deliryum."
"Zihinsel efor baş ağrısını artırır ve uyku getirir."
Düşünme, tefekkür etme, okuma ile bir uykululuk çöker. Sandalyede dalıp düşünürken Nux moschata ve Phosphoric acid gibi uykuya dalar.
Baş
Baş dönmesi; vertigo.
Gece vertigo ile uyanır. Açık havada vertigo; her türlü koşulda. Baş ağrılarıyla doludur. Başın bir tarafında baş ağrıları. Onu uykuya götüren tefekkür baş ağrısı yapar.
Okul çağındaki kızlarda baş ağrısı. Baş ağrısı yüzünden okuldan alınması gereken zayıf çocuklar eve okul ve kendileri hakkında garip hayallerle gelirler. Sersemletici baş ağrısı ve nezle ile birliktedir; frontal sinüslerde, gözlerin üstünde.
Doluluk hissi, patlayacak gibi olma, sersemletici; sarsıntı, hapşırma, yürüme ile kötüleşir. Nezle ile birlikte sersemletici baş ağrıları. Bunu çoğu kez sabah kalktığında yaşar, öğle öncesi boyunca artar. Baş soğuk terle örtülüdür. Belirtilerin çoğu özellikle yakınmalarla birlikte alındaki soğuk ter bakımından Veratrum ile yakından ilişkilidir.
Spazmodik hapşırma, akışkan nezle, burun deliklerinde tıkanıklık, burundan nefes almanın zorlaşması, horlama, burunda kaşıntı, burundan bol kanama, arka burun yollarından gelen ve balgamla çıkarılan parlak kırmızı kan, sarımsak kokusuna ileri derecede hassasiyet, şiddetli frontal ağrılar ve göz kapaklarında kızarıklıkla birlikte nezle, şiddetli hapşırma, burundan bol sulu akıntı olduğunda saman nezlesi.
Bazı saman nezlelerinde ortaya çıkan tuhaf bir kaşıntı türü, ağzın tavanında, yumuşak damakta görülen kaşıntıdır; rahatlamak için hasta dilini yumuşak damak üzerinde ileri geri sürtmek zorundadır; bu nezle, hapşırma vb. ile birliktedir. Wyethia nöbeti kısa keser.
Kaşıntı larinkse ve trakeaya kadar uzandığında, ileri derecede sinirlilik ve soğuğa hassasiyet ile birlikteyse: Nux vomica.
Akıntı üst dudak üzerinde ve burnun kanatları çevresinde kırmızı bir çizgi yakacak kadar tahriş edici olduğunda, hapşırma ve bol, sulu burun akıntısı ile birlikteyse: Arsenicum .
Bol tahriş edici gözyaşarması ve hapşırma ile birlikte burundan bol, yumuşak karakterli akıntı: Euphrasia .
Gözlerden bol, tahriş etmeyen, sulu akıntı ve burundan bol, tahriş edici, sulu akıntı: Allium cepa .
Ama bunlar konstitüsyonel remediler değildir; kür sağlamazlar, yalnızca şiddetli nöbetler sırasında palliye ederler. Bu belirtiler psorik konstitüsyonun ürünüdür ve bu konstitüsyon antipsoriklerle tedavi edilmelidir. Bazen saman nezlesi o kadar şiddetlidir ki hastada psoranın tek belirtisiymiş gibi görünür; ama kötü tedaviyle baskılanır ya da tıkanırsa bütün yıl boyunca iyi olmaz.
Kendi haline bırakılırsa yılın geri kalanında sağlığı iyidir. Nice kez saman nezlesi bütün kış sürer ve ancak konstitüsyonun güçlendirilmesiyle hafifletilebilir. Fakat konstitüsyonel tedaviyle her yıllık nöbet daha hafif olur ve tedavinin sonunda kendi ikliminde etkilenmeden yaşayabilir hale gelir.
Bunu hafifletmek için dağlara gitmemelidir. Gidecekse, hastalığın daha kötü olacağı bir yere gitmelidir ki tüm belirtileri açıkça görülebilsin. Saman nezlesi ancak hasta tedavi edilebilir durumdaysa kür olur; ama değilse, konstitüsyonu bozulmuş ve tedavi edilemez durumdaysa saman nezlesi kür olmayacaktır.
En belirgin saldırı yeri burun, boğaz, trakea ve larinksin mukoz zarıdır. Bu kısımların mukoz zarında şiddetli akut iltihap.
Mide
Sıcak içeceklere büyük susama.
İştah tuhaftır; bu genellikle hamile kadınlarda görülür. Hiç acıkmadığını; yiyecek hiçbir şey istemediğini; çoğu zaman yiyeceğe karşı tiksinme bulunduğunu söyler; fakat mantık gereği yemeye karar verdiğinde ve bir lokma aldığında, tadı iyi gelir, iştahı geri çağırır ve güzel bir öğün yer. Başka zamanlarda ise yalnız iştah kaybı değil, yiyeceğe karşı iğrenme ve nefret vardır.
"Bütün yiyeceklere, ete, ekşi şeylere, kahveye, sarımsağa karşı tiksinme."
"Hastalıklı açlık ya da yiyeceğe karşı iğrenme."
Kıl kurtlarında, makat kurtlarında, her türlü solucanda, mide ve tenyalarda rutin bir remedidir. Dikkatli bir preskriptor asla kurtlar için reçete yazdığını düşünmez. Hastanın tüm belirtilerini alır ve onu remedyye bunlar götürür. Bir keresinde bir hanımın evinde, bir köpeğin anüsü kaşımak istercesine arka kısmını halının üzerinde sürüdüğünü gördüğümü hatırlıyorum. Kadın dedi ki:
"Doktor, köpeğe bir remedy veremez misiniz?"
Köpeğin ağzına bir doz Sabadilla koydum. Bir süre sonra bana sordu:
"Doktor, köpeğe o ilacı ne için vermiştiniz?"
Neden sorduğunu sordum.
"Şey," dedi, "birkaç gün içinde korkunç miktarda kurt düşürdü."
Sabadilla ve Sinapis nigra, kıl kurtlarının bulunduğu olgulara çok uygundur. Bir remedy çoğu zaman hastayı genel olarak düzene sokar ve sonra bütün özel kısımları da düzene girer.
Kadın cinsel organları.
"Askaridlere bağlı nimfomani."
"Overde, bıçak saplanır gibi, kesici ağrılar."
"Regl çok gecikir; birkaç gün öncesinde ağrılı aşağı çekilme hissi vardır; miktar azalmıştır, akış kesik kesik gelir, bazen daha kuvvetli bazen daha zayıf olur; kan parlak kırmızıdır."
Histerik hastalar; çeşitli sinirsel belirtilerin eşlik ettiği, zihni tuhaf biçimde dengesiz bir hasta.
"Kurtlara bağlı seğirmeler, konvülsif titremeler veya katalepsi."
Kusursuz derecede sağlıklı bir mide, bağırsak ya da rektumda kurtların gelişemeyeceği doğrudur. Onlar ancak sağlıksız dokuda yaşayabilir. Defalarca, bir hastayı antipsoriğe aldıktan sonra, varlığından kuşkulanmadığım halde, bana şişe içinde tenya getirdiği olmuştur.
Organizmayı düzene sokun, parazitler gider. Aynı şey mikroplar için de geçerlidir. Onlar ancak hastalığın sonucu olarak vardır. Hastalık önce var olmadan onların var olduğu hiçbir zaman bilinmemiştir. Kurdu göz ardı eder, ama remedyyi belirtilerin totalitesine göre seçerseniz, hasta sağlığına kavuşur ve kurt bakımından belirtisiz hale gelir.
Kurt küçülür, buruşur ve sonunda çıkar gider. Remedyden sonraki altı hafta içinde kurdun kaybolması nadirdir. Öte yandan, kurdu şiddetli yöntemlerle düşürürseniz, hasta yıllarca rahatsız edici belirtilerle dolaşabilir ve onu neden iyileştiremediğinizi bilemezsiniz.
Önce hasta için reçete yazın. Uygun konstitüsyonel tedaviye başvurulmadan hastalığın hiçbir sonucu ortadan kaldırılmamalıdır; ve bunun gerçekten uygun olduğundan emin olun.