Agaricus Muscarius.
By John Henry Clarke — Pratik Materia Medika Sözlüğü
Amanita muscaria. Agaricus muscarius. Sinek mantarı. Böcek mantarı. Champignon fou. (Avrupa, Asya ve Amerika’da; kuru yerlerde, özellikle kuru çam ormanlarında.) N. O. Fungi. Dikkatle kurutulmuş şapkanın (pileus) tritürasyonu; veya taze mantarın tentürü.
Klinik
Akne rozasea / Blefarospazm / Beyin yumuşaması / Bunyon / Pernio / Kore / Soğukluk / Öksürük / Kramp / Deliryum tremens / Dismenore / Enterik ateş / Epilepsi (büyük güç sarfıyla) / Gangren / Genel paralizi / Hiperpireksi / Kaşıntı / Sarılık / Lakrimal fistül / Liken / Lumbago / Menenjit / Miyopi / Nevralji / Uyuşma / Nistagmus / Fthisis / Romatizma / Sakrumda ağrılar / Sebase tümörler / Cinsel aşırılığın etkileri / Spinal iritasyon / Dalak rahatsızlıkları / İrkilme / Yan batması / Tic convulsif / Diş ağrısı / Titremeler / Tifoid ateş / Tifüs
Karakteristikler
Agaricus birçok yerde sarhoş edici bir içki yapımında kullanıldığından, alkolizmde onun için bir etki alanı buluruz; ayrıca bütün deliryum, mani ve hatta idiotluk hallerinde de böyledir. Deliryumun bir özelliği manzumeler söylemek ve kehanette bulunmaktır; ayrıca budalaca neşe ve mani ile birlikte tutarsız konuşma vardır; yanındakileri öper. Talcott, Agaric’in bütün remediler arasında genel paralizi tablosuna en çok yaklaşanı verdiğini düşünür; büyüklük ve kudret hakkında abartılı düşünceler, neşe ve heyecan, ardından depresyon, konfüzyon ve imbesillik gelir. Eşlik eden bedensel belirtiler baş dönmesidir (belirgin ve inatçı), bununla birlikte sürekli geriye düşme dürtüsü vardır; gözler ve yüz çevresinde seğirmeler; ısı artışı olmaksızın kızarıklık; kabarık ve biçimi bozulmuş görünüm. Kurt gibi iştah vardır, yiyecekleri hızla yutar. Cinsel iştah aşırı ve coşkuludur; buna penis gevşekliği ve impotans eşlik eder. Bütün vücutta spazmodik seğirmeler vardır, bunları giderek azalan titrek sarsıntılar izler; sonunda gevşeme ve tükenme gelir. İlaç bütün bu yönleriyle hastalığa tam olarak uyar. Tifoid durumlar sık sık bunu gerektirir; epilepside de böyledir. Başın yuvarlanır tarzda hareketi, beyin rahatsızlıklarında ve ateşte onun için önde gelen bir endikasyondur. Kendine özgü baş ağrıları şunlardır: “Yüz kaslarında tutukluk hissiyle birlikte zonklayıcı baş ağrısı.” “Sabah künt, çekici baş ağrısı; burun köküne yayılır; burun kanaması veya koyu muköz akıntı ile birliktedir.” “Başın sağ tarafında sanki bir çivi varmış gibi ağrı.” Agaricus’un en karakteristik etkilerinden biri meydana getirdiği kas sıçramaları ve seğirmelerdir. Bu da onu çok sayıda kore vakasında uygun kılar. Seğirmeler özellikle gözlerde, göz kapaklarında ve yüz kaslarında belirgindir; Agaricus çok sayıda blefarospazm ve tic convulsif vakasını iyileştirmiştir. Buz iğneleri dokunmuş veya saplanmış gibi ağrı çok karakteristiktir. Alt derecede bir bitkisel oluşuma ait olan Agar., nefeste, geğirmelerde ve dışkıda fena koku yapar. Ter yağlı olabilir ama kötü kokulu değildir. Agar. bir dalak ilacıdır; yan batmasına yol açar ve koşuculardaki yan batmasını iyileştirerek onların daha uzağa koşmasını sağlamıştır. Agaricus belirtileri bedenin karşıt taraflarında ama çapraz olarak (sağ üst ve sol alt ya da vice versâ) aynı anda ortaya çıkmaya eğilimlidir. Agar. gerektiren sinirli hastalar, mesane irritabl olsa bile az idrar çıkarırlar (Ign.’in aksine).
Mantarlar, Grauvogl’un tanımladığı “hidrojenoid konstitüsyon”u olan ve soğuğa ve neme son derece hassas kişilere yasakladığı gıdalar arasındadır. Buna uygun olarak Agaricus provings’lerinde soğuk havaya büyük hassasiyet buluruz. Bütün belirtiler soğuk havada, özellikle baş ağrısı, < olur. Açık bir pencereden dışarı bakmak diş ağrısı ve uzuv ağrılarına yol açar. Soğuk su içmek < yapar. Belirtiler gök gürültülü fırtına öncesinde < olur. Aynı zamanda şiddetli soğukluk belirtileri ortaya çıkar: kişi soğur ve morarır; sanki buza ya da buz gibi soğuk iğnelere dokunulmuş hissi vardır. Donma ve pernioya ait bütün belirtiler görülür (kaşıntı, kızarıklık ve yanma). Pernioyla bir ölçüde akraba olan bunyon için de Agar. birçok hekim tarafından spesifik bulunmuştur. Açık havada yürürken pek çok belirti ortaya çıkar; bu çok genel ve karakteristik bir ağırlaşmadır. Öte yandan bütün belirtiler, baş dönmesi dışında, kapalı yerde ve istirahatte < olur; baş dönmesi ise odada ya < ya da > olabilir. Soğuğa hassasiyetin karşıtı olarak güneş ışınlarına hassasiyet vardır ve güneş çarpması Agaric’in tedavi alanı içindedir. Hareketten sonra ve dıştan basıyla <.
İlişkiler
Karşılaştırınız: Bovista; Sticta pulmon.; Act. r.; Can. ind.; Op.; Stram. (alkolizm, kore); Coff. (ekstaz); Cicut. (göz spazmı); Codein (göz kapakları spazmı); Mygale; Tarent.; Verat. alb. (başta buz gibi soğukluk hissi); Ars. (sıcak iğneler; Agar. buz gibi soğuk iğneler). Agar. Stram. ile Lach. arasında yer alır. Şunlarla antidotlanır: Kömür; kahve; şarap; brandi; kamfor; yağ veya sıvı yağ (mideyi rahatlatır); Calc. c. (buz gibi soğukluğu rahatlatır); Puls.; Rhus (geceleri sırt ağrısı). İyi takip eder: Bell., Calc. c., Merc., Op., Puls., Rhus, Sil. Ardından iyi gelen: Tarent. (“başın yuvarlanması” ile seyreden tifoid). Teste, Agar.’ı Belladonna grubuna dahil eder.
Nedensellik
Koitus; sonrasında ortaya çıkan öznel belirtiler. Ayaz. Güneş. Korku. Zihinsel çalışma veya heyecan. Aşırı efor. Cinsel aşırılık. Alkolizm. Kan zehirlenmesi.
1. Zihin
Konuşmaya isteksizlik. Her türlü işe, özellikle zihinsel çalışmaya karşı isteksizlik. Taşkın hayal gücü. Vecd hali. Manzumeler söyleme ve kehanette bulunma eğilimi. Mani; ürkek ya da öfkeli; büyük güç gösterileriyle. Yanındakilere sarılır ve ellerini öper; zaman zaman kızgınlıkla nöbetleşir. Budalaca neşe. Çok konuşkan; şarkı söyler, konuşur, fakat sorulara cevap vermez. Deliryum; yataktan çıkmaya çalışır. Sürekli deliryum; kimseyi tanımaz, bakıcıya eşya fırlatır. Deliryum tremens. Somurtkan, dediğim dedik, inatçı; yürümeyi ve konuşmayı geç öğrenir.
2. Baş
Özellikle açık havada, sabahleyin ve düşünürken, sarhoşlukta olduğu gibi sersemlik. Baş dönmesi; geriye düşme dürtüsü ile. Güneşin parlak ışığı anında bir sersemlik yapar ve düşmeye yol açar. Otururken başta delici ağrılar. Özellikle alında künt ağrı; göz kapaklarında çekilme ile. Başta çekici ağrılar; gözlere ve burun köküne yayılır; özellikle sabah uyanır uyanmaz. Başa sanki bir çivi çakılıyormuş gibi ağrı; sakin otururken <; yavaş yavaş dolaşmakla >. Beyinde oyarcasına ağrı ve ezilmişlik hissi. Tek taraflı baş ağrısı; başta konfüzyonla birlikte çekici ve bastırıcı ağrı. Baş tepesinde vuruntu; neredeyse çılgınca bir umutsuzlukla. Başta, beynin derinliklerine kadar inen basınç; basıyla veya saçın temas etmesiyle artar ve buna tam bir enerji kaybı eşlik eder. Başta buz gibi soğukluk hissi; saçlı deride, alın kemiğinin sağ tarafında. Alında ve şakakta sıçrar gibi bir his. Saçlı deride, sanki deri altı ülserasyon varmış gibi büyük hassasiyet. Saçlı deride kaşıntı; özellikle sabah erken saatlerde.
3. Gözler
Gözlerde kaşıntı. Göz kapaklarının iç köşelerinde yanma hissi; dokunulunca ağrılıdırlar. Gözlerde basınç. Göz köşelerinde akıntı ve kapakların yapışması. Göz kapaklarında ve göz kürelerinde seğirme. Göz yarığı giderek daralır. Göz kenarları kaşınır, yanar, kızarıktır; dokunmayla <; birbirine yapışır (lakrimal fistül). Yapışkan sarı bir akıntı göz kapaklarını birbirine yapıştırır. Görmede güçsüzlük ve bulanıklık; sanki gözlerin önünde sis varmış gibi. Gözlerin önünde kahverengimsi lekeler (sinekler gibi). Gözlerin önünde siyah uçuşmalar. Miyopi. Diplopi. Musküler astenopi; nistagmus; şaşılık. Klonik spazmlar.
4. Kulaklar
Açık havanın girmesiyle başlayan ve artan kulak ağrısı. Kulaklarda kaşıntı; kızarıklık ve pernio benzeri yanıcı ağrı ile. Kulaklarda uğultu.
5. Burun
Burun deliklerinde ekskoriasyon ve iltihap; ağrılı hassasiyetle. Burunun iç kısmında ve dış yüzünde kaşıntı. Burnu sümkürürken kan gelmesi ve burun kanaması. Koku alma keskinliğinde artış. Nezle olmaksızın sık hapşırma. Burunda kuruluk. Nezle olmadan burundan berrak su akması.
6. Yüz
Yüzde ve çene kemiklerinde yırtarcasına ağrılar. (Sağ) yanakta seğirme. Uyanır uyanmaz sol çene ekleminde öyle şiddetli ağrı olur ki ağzını güçlükle açabilir. Yanaklarda, sanki perniondanmış gibi kaşıntı, kızarıklık ve yanma. Yanaklarda çarpıntı ve nabız gibi atımlar. Dudaklar mavimsi. Üst dudakta yanıcı çatlaklar. Özellikle üst dudakta herpetik döküntü. Çenede ve alt çenede spazmodik çekilme. Çenede iğne benzeri batmalar; çene küçük kabarcıklarla kaplıdır.
7. Dişler
Dişlerde yırtarcasına ağrılar; soğukla ağırlaşır. Alt azı dişlerinde yırtarcasına ağrı; soğuk havayla <. Sağ alt dişlerden başın sağ tarafına doğru saplanıcı ağrı. Diş etleri şiş, ağrılı ve kolayca kanar.
8. Ağız
Ağızda ve damakta, sanki sıyrılmış gibi ağrı. Dilde ekskoriasyon. Yemekten sonra dil kirli sarı aftlarla kaplanır; derisi soyuluyormuş gibi bir his vardır. Dil beyaz paslıdır. Dilde, tükürük artışıyla birlikte, kıymık saplanır gibi nevraljik ağrılar. Dil bağında ülser. Ağızda, yaban turpu yenmiş gibi kötü koku. Ağız çevresinde köpük. Acı tükürük akması. Konuşma peltektir.
9. Boğaz
Ağız-yutak ve farenkste kuruluk; daralma ve yutma güçlüğüne yol açar; buna kurt gibi iştah eşlik eder. Ağız-yutakta, oraya takılmış ve yutmakla çıkarılamayan bir yabancı cisim varmış gibi basınç. Tonsillerde sertleşme. Tiroid bezinde gerginlik; akşama doğru <; kravatını fazla sıkı hisseder. Hemen hiç öksürük olmadan küçük floküller veya katı balgam parçaları çıkarır.
10. İştah
Ağızda tatsız ve fena kokulu bir tat. Ekmeğe karşı iştahsızlık. Açlık hissi vardır, ama iştah yoktur. Özellikle akşamları kurt iştahı nöbetleri. Yemekten sonra midede ve karında basınç; dolgunlukla birlikte. Yemekten sonra çok uykuludur.
11. Mide
Geğirme, hıçkırıkla nöbetleşir. Geğirme; yenilen yiyeceğin tadıyla birlikte. Sık boş geğirmeler; ya da elma tadında; ya da çürük yumurta tadında. Bulantı; kesici ağrılarla birlikte. Yemekten hemen sonra kusma eğilimi. Yemekten sonra midede ve prekordiyal bölgede basınç. Midede kramp benzeri ağrı ve baskı yapan ağırlık.
12. Karın
Karaciğer bölgesinde saplanıcı (keskin, iğne benzeri) ağrılar. Inspirasyon sırasında ve sonrasında dalak bölgesinde batmalar. Koşmaktan yan batması. Karında, sanki ishal olacakmış gibi kesici ve çimdikleyici ağrılar. Karında hareketlenme ve gurultu. Sarımsak kokusuna benzer kötü kokulu bol gaz çıkarma.
13. Dışkı ve Anüs
Bir kabızlık döneminden sonra koyu renkli sert dışkılar. Lapa kıvamında gevşek dışkı; gaz ve şiddetli kolikle birlikte. Gevşek dışkı; mide ve karında ağrılı çekilme ile. Anüste karıncalanma. Anüste, sanki kurt varmış gibi kaşıntı. Dizanterik ishal. Çocuklarda, çimen yeşili, safralı dışkılarla birlikte ishal. Kötü kokulu dışkılar.
14. İdrar Organları
İdrar az ve seyrektir. İdrar berrak ve sarı (limon) renktedir. Üretradan yapışkan mukus akması.
15. Erkek Cinsel Organları
Cinsel istekte artış; penis gevşekliği ile birlikte. Koitusta boşalma azdır. Koitustan sonra büyük güçsüzlük ve gece teri. Genitallerde kaşıntı. Testislerde çekilme hissi.
16. Kadın Cinsel Organları
Dehşetli, aşağıya doğru bastıran ağrılar; neredeyse dayanılmaz. Adet çok bol ve erkendir; belde ve karında yırtarcasına, bastırıcı ağrılarla birlikte. Genital kısımlarda kaşıntı ve tahriş; güçlü bir sarılma arzusu ile. Adet sırasında: baş ağrısı, diş ağrısı, sol kulakta ağrı ve kaşıntı, kurcalamakla >; doğum sancısı benzeri ağrılar; sol kolda ağrılar; kaşıntı; çarpıntı; tükürük artışı. İçte ve dışta çok kaşıntıyla birlikte lökore.
17. Solunum Organları
Hemen hiç öksürük olmadan küçük mukus kürecikleri şeklinde balgam çıkarma. Spazmodik, konvülsif, sinirsel öksürük; sekonder kanamaya yol açabilir.
18. Göğüs
Solunum kısa ve zahmetlidir; yavaş yürümek bile güçtür. Solunum güçtür; sanki göğüs kanla doluymuş gibi. Göğüste baskı yapan bir sıkışma; sık ve derin inspirasyon yapma gereği ile. Özellikle göğsün alt kısmında, içindekiler sıkıştırılıyormuş gibi ağrı. Göğüste batmalar. Göğüs üzerinde bol gece teri. Meme başlarında kaşıntı.
19. Kalp
Batmalar; kalp bölgesinde yanıcı, saplanıcı ağrılar, sol kürek kemiğine yayılır; öksürme, hapşırma veya derin inspirasyonla <. Toraks daralmış gibi kalp bölgesinde sıkışma hissi. Ağrılı çarpıntılar. Kalp belirtileriyle birlikte sol kol ve elde paralize olmuşluk hissi. Nabız zayıf, dikrotik, aralıklıdır.
20. Boyun ve Sırt
Sırtta, ense kökünde ve belde, sanki yorgunluk ve çıkık olmuşluk varmış gibi ağrı; özellikle otururken veya uzanırken. Sırt kaslarında ağrılı güçsüzlük. Sırtta incinmişlik hissi ve büyük güçsüzlük. Bellerde paralitik ağrı; yürümekle veya ayakta durmakla artar.
21. Ekstremiteler
Ekstremiteler çapraz etkilenir; sol önkol, sağ uyluk; sağ diz, sol el. Ekstremitelerde yırtarcasına ağrılar; istirahatte veya otururken <; hareketle >. Eklemlerde çıtırtı. Tendon seğirmeleri. Uzuvları sanki kendisine ait değilmiş gibi hisseder.
22. Üst Ekstremiteler
Kollar güçsüz ve kuvvetsizdir. Kollarda yanıcı ağrı; ardından epidermisin soyulmasıyla birlikte küçük sivilceler dökülür. Kolda düzensiz ve aceleci hareketler. Üst kollar sanki elektrik çarpmış gibi sarsılır. Sol kolda bitkinlik, yorgunluk ve paralitik his. Her iki elde yırtarcasına ağrı; sol el bileğinde de. Ellerde titreme; ayrıca soğukluk. Parmaklarda yırtarcasına ağrı. Başparmakta kramp benzeri ağrı. Parmaklarda solukluk ve uyuşma; aynı zamanda soğuğa çok hassastırlar. Parmaklarda, sanki perniondanmış gibi kaşıntı, yanıcı ağrı ve kızarıklık.
23. Alt Ekstremiteler
Bacaklar, özellikle uyluklarda, ağır ve yorgundur. Gluteal kaslarda seğirme; sanki cıva oynuyormuş gibi bir his. Bacaklarda elektrik şoku gibi ağrılar. Uyluklarını çaprazladığında oralarda şiddetli ağrı hisseder. Bacaklarda, sanki kemiğin içinde imiş gibi çekilme; özellikle otururken veya ayakta dururken; hareketle >. Yürürken kalçada ağrılı his. Bacaklarda çekilme. Ayaklarda ve ayak parmaklarında fırlayıcı ağrı. Malleollerde çekici basınç. Ayak parmaklarında, sanki perniondanmış gibi yanıcı kaşıntı ve kızarıklık. Bunyon.
24. Genellikler
Otururken kaslarda ağrılı kramplar. Ekstremitelerde, özellikle istirahatte, ister otururken ister ayakta dururken ortaya çıkan ve hareketle kaybolan yırtarcasına ağrı hissi. Göz kürelerinde, göz kapaklarında, yanaklarda, göğsün arka tarafında, karında seğirmeler.
Bunlar çapraz olarak ortaya çıkar (örneğin sağ kolda ve sol bacakta) ve yavaş yürümekle > olur. Bütün vücutta büyük hassasiyet; en hafif bası bile devam eden ağrılar yapar. Uzuvlarda ve bütün eklemlerde, orta dereceli egzersizden sonra bile, ezilmişlik gibi ağrılar. İncinmişlik ve soyulmuşluk hissi (burun ve ağız). Vücudun değişik yerlerinde, özellikle başta delici ağrılar; uyku isteğiyle ve otururken baygınlıkla birlikte. Yırtarcasına ağrılar (yüz, bacaklar) istirahatte süreklidir; dolaşınca kaybolur. Bütün uzuvlarda büyük güçsüzlük ve ağırlık. Titreme. Konvülsiyonlar. Epileptik nöbetler. Epilepsi (büyük güç sarfıyla). Serin havaya büyük hassasiyet. Bedenin basıya ve soğuk havaya büyük duyarlılığı.
25. Deri
Kaşıntı ve gıdıklanır gibi bir his; hastayı kendini kaşımaya zorlar. Vücudun çeşitli yerlerinde, sanki perniondanmış gibi kaşıntı, yanıcı ağrı ve kızarıklık. Beyazımsı, sık taneli, milier döküntü; aşırı kaşıntı ile.
26. Uyku
Gündüz, özellikle yemekten sonra, uyuma isteği. Şiddetli esneme; ardından baş dönmesi. Sabahleyin sersemlik hissi ve kalkmakta büyük güçlük. Kural olarak kötü uyur ve uykusu dinlendirmez.
27. Ateş
Son derece üşümeye yatkınlık ve açık havada ya da yatak örtüsü kaldırılınca soğuktan titreme; uzuvlar sıcak olsa bile. Baştan aşağı bütün vücutta ürperme. Hafif harekette kolayca üşüme. Bütün vücutta şiddetli ürperme ve titreme; yüzde sıcaklık ve ellerde soğuklukla birlikte. Orta dereceli bir yürüyüşte ve hafif eforda bile terleme.